Δύο μέρες πριν την εκπνοή της σχετικής προθεσμίας, η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για το ζήτημα των αποζημιώσεων των οικογενειών των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας στο Δίστομο. Την απόφαση ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια του υπουργικού συμβουλίου.Αναφερόμενος στη σοβαρότητα και σημασία του θέματος, καθώς και στον ιδιαίτερο συμβολισμό του, ο Γ. Παπανδρέου σημείωσε κατά την ομιλία του στο υπουργικό συμβούλιο πως για την απόφαση της ελληνικής πλευράς έπρεπε να εξεταστούν προφανείς ηθικοί, νομικοί και πολιτικοί λόγους, αλλά και σημαντικά ζητήματα ύψιστης εθνικής σημασίας και τα συνολικά συμφέροντα της χώρας, ιδιαίτερα σε μία κρίσιμη περίοδο για την Ελλάδα. Έτσι, με βάση την ενδελεχή εξέταση και προετοιμασία του υπουργείου Εξωτερικών, σε στενή συνεργασία με το υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ο πρωθυπουργός πήρε την απόφαση η Ελλάδα να παρέμβει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για τη συγκεκριμένη υπόθεση.
«Είναι προφανές», τόνισε, «ότι όλες οι ενέργειές μας έχουν μοναδικό γνώμονα την εξυπηρέτηση του εθνικού συμφέροντος» και πρόσθεσε: «Με τις οφειλόμενες πράξεις και ενέργειές μας επιτελούμε χρέος αυτονόητο, να τιμήσουμε εμπράκτως τη μνήμη όσων θυσιάστηκαν για την πατρίδα». Ο κ. Παπανδρέου διευκρίνισε πως η προετοιμασία για την παρέμβαση της χώρας μας στην συγκεκριμένη υπόθεση έγινε με τη συμβολή και συνεργασία άξιων Ελλήνων διεθνολόγων και ξένων εμπειρογνωμόνων με απτή εμπειρία του Δικαστηρίου της Χάγης. Καταλήγοντας, ο κ. παπανδρέου εξέφρασε την πεποίθηση ότι με την εν λόγω απόφαση «υπηρετούμε πιστά τα συμφέροντα της χώρας μας αλλά και τιμούμε τη μνήμη όσων θυσιάστηκαν για την πατρίδα».
Η παρέμβαση του ελληνικού κράτους θα καταστήσει και το τελευταίο διάδικο στην υπόθεση και θα κληθεί ενδεχομένως η Χάγη να εκφράσει άποψη για την εφαρμογή ή μη της διάταξης περί ετεροδικίας στην περίπτωση του Διστόμου. Στις 14 Ιανουαρίου λήγει η προθεσμία να κλείσει η γραπτή διαδικασία της υπόθεσης, η κατάθεση δηλαδή όλων των κειμένων και των γραπτών απαιτήσεων των μερών. Μετά την παρέλευση αυτής της προθεσμίας, το δικαστήριο θα κληθεί να αποφασίσει πότε θα συζητηθεί η υπόθεση.
Την υπόθεση ενώπιον της Χάγης έχει ανοίξει η ίδια η Γερμανία, ασκώντας προσφυγή κατά της Ιταλίας στο Δικαστήριο, το οποίο επιλύει θέματα εφαρμογής διεθνών συμφωνιών ή ύπαρξης ή μη έγκυρης ερμηνείας διεθνούς εθνικού δικαίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Ρώμης δικαίωσε τα 218 θύματα του Ολοκαυτώματος του Διστόμου, κρίνοντας ότι οι απόγονοι των θυμάτων του Διστόμου μπορούν πλέον να υποβάλλουν στην Ιταλία τις απαιτήσεις τους για αποζημιώσεις που έχουν απέναντι στο γερμανικό δημόσιο και, έτσι, να προχωρήσουν σε κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων του γερμανικού κράτους επί ιταλικού εδάφους.
Αντιδρώντας στην απόφαση του Ανώτατου Ιταλικού Δικαστηρίου, «η Γερμανία προσέφυγε με δικόγραφο το 2008 ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, ζητώντας να κριθεί εάν και κατά όσο υπάρχει εξαίρεση εφαρμογής του προνομίου της ετεροδικίας στις περιπτώσεις που έχουν συμβεί από ξένα στρατεύματα σε άλλη χώρα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Με την ίδια προσφυγή η Γερμανία ζητά να κριθεί και το ότι η υπόθεση του Διστόμου ζητήθηκε να γίνει εκτελεστή στην Ιταλία και να πληρωθούν οι Διστομίτες από γερμανικά περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται επί ιταλικού εδάφους», εξηγεί στο tvxs.gr η δικηγόρος Κέλλυ Σταμούλη, που έχει αναλάβει την υπόθεση των αποζημιώσεων των Διστομιτών.
«Πρώτη φορά που ελληνική κυβέρνηση παίρνει θέση»
Οι 200 περίπου αιτούντες ηθική και οικονομική αποζημίωση συγγενείς των θυμάτων του 1944 στο Δίστομο δικαιώθηκαν το 2000 από τον Άρειο Πάγο, που έδωσε το «πράσινο» φως για κατάσχεση γερμανικών περιουσιακών στοιχείων επί ελληνικού εδάφους. Ωστόσο, η εκτέλεση της απόφασης απαιτούσε υπογραφή από τον εκάστοτε υπουργό Δικαιοσύνης, που δεν ήρθε ποτέ... Ως αποτέλεσμα, οι Διστομίτες κατέληξαν να προσφεύγουν στα ιταλικά δικαστήρια.
Στη σχετική ερώτηση που του έγινε στις 3 Δεκεμβρίου στη Βουλή, ο υπουργός Δικαιοσύνης Χάρης Καστανίδης είπε ότι το ελληνικό κράτος θα παρέμβει στη Χάγη, υπό την προϋπόθεση ότι μελετώντας την υπόθεση ενδελεχώς δεν θα προκύψουν νομικά ή διαδικαστικά κωλύματα, τα οποία θα απέρριπταν μια προσφυγή εξ αρχής και πως πολιτική βούληση της κυβέρνησης είναι να παρέμβει εφόσον θα έχει κάποια τύχη η υπόθεση ενώπιον της Χάγης.
Σύμφωνα με την κ. Σταμούλη, «Πρόκειται για την πρώτη φορά που ελληνική κυβέρνηση παίρνει θέση στην υπόθεση. Όλες οι κυβερνήσεις από το 1995, όταν προέκυψε το θέμα από την αγωγή του τότε νομάρχη Βοιωτίας Γιάννη Σταμούλη, ήταν αρνητικές... όπου χρειάστηκε η αρωγή της ελληνικής κυβέρνησης και, κυρίως, μετά και την τελεσιδικία της αποφάσεως του Αρείου Πάγου από το 2000 και μετά, όταν έπρεπε ο υπουργός Δικαιοσύνης να δώσει άδεια για να γίνει η εκτέλεση στην Ελλάδα και όχι να τρέχουμε να κάνουμε εκτελέσεις στην Ιταλία. Όταν επιχειρήθηκαν πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης κατά γερμανικών περιουσιακών στοιχείων στην Ελλάδα, όπως το κτίριο του Γκέτε και κάποια άλλα ακίνητα που είχε η γερμανική κυβέρνηση στη Θεσσαλονίκη, δεν δόθηκε η ζητούμενη άδεια από τον υπουργό Δικαιοσύνης. Άρα, τώρα μιλάμε για την πρώτη φορά που έχουμε μία διάθεση να σκύψει η ελληνική κυβέρνηση πάνω από το θέμα. Το αν θα γίνει ή όχι τελικά, είναι διαδικαστικό θέμα...».
Απο: TVXS
